Çocuklar, Kazalar ve Tepkiler Üzerine

Çocuklara ebeveyn olarak nasıl tepki vermeliyiz?

1/11/20262 min read

Keyifle yeşil bisikletini süren bir oğlan çocuk, parka doğru gelirken hafif rampada önünü alamıyor ve yüzüstü bisikletten düşüyor. Hafif kolunu, bacağını ve yüzünü sıyırıyor.

Sahi hangimiz bisikletten düşmedik, kanatmadık, parçaladık dizlerimizi…

Her güzel şeyin bir acı tarafı olabiliyor bazen.

Bunu deneyimliyor çocuk. Korkuyor, ağlıyor, canı yanıyor.

“Beni duyun” tonuyla feryat basıyor.

Tabii düşüşü beni bile kaygılandırıyor; annesi nasıl korkmasın, koştura koştura geliyor.

“Neren acıyor söyle, ağlama diyorum, neren acıyor” diyor hem kaygılı hem öfkeli bir tonla.

Çocuk daha çok ağlıyor, anne ısrarla soruyor, çocuk ağlıyor…

“Dikkatsizsin işte, neden düştün? Çünkü dikkatsiz sürdün. Dikkatli ol diyorum sana hep” derken hem yarasına müdahale etmeye hem de söylenmeye devam ediyor.

Peki bu tarz kazalarda çocuklara ilk yardım nasıl olmalıdır?

Sadece fiziksel ilk yardım değil, duygusal ilk yardım da göz ardı edilmemelidir.

Öncelikle başına böyle kazalar gelen çocuklar korkarlar.

Hatta çoğu zaman henüz acılarını tam hissetmeden ağlamaya başlarlar.

Beklenmedik kazalar;

• korkutur,

• öfkelendirir,

• kimi zaman utandırabilir.

Peki aileler ne hisseder?

Korku, kaygı…

“Ya bir şey olursa, olduysa” korkusu…

Bu kaygılar kimi zaman öfkeli, suçlayıcı ve eleştirici bir dile bürünebilir.

Peki nasıl yaklaşmalıyız?

1. Serinkanlı tepkiler vermek

Eğer siz çocuğunuza bu gibi durumlarda serinkanlı tepkiler verirseniz, onlar da böyle durumlarda sakin tepkiler verebilmeyi öğrenir.

Kriz anlarında soğukkanlı kalabilmek, problemi daha doğru ve hızlı çözmemizi sağlar.

2. Korkusunu veya fiziksel acısını anlamak ve yansıtmak

Çocuğun ve kendi duygumuzu paylaşmak çok kıymetlidir.

Örneğin:

“Gerçekten çok korktun, canın çok yandı. Çok üzgünsün.

Ben de seni düşerken görünce korktum, daha kötü bir şey olmasından endişelendim ama şimdi iyisin.”

3. Mizaha dönüştürmek

Uygun bir noktada bu yaşananı mizaha çevirerek ortamı yumuşatmak ve çocuğun regülasyonuna destek olmak.

4. Tepkilerimizle verdiğimiz mesaja dikkat etmek

Eğer bir çocuk bisiklete biniyorsa, düşme ihtimali çok da uzak değildir.

“Sen dikkatsizsin, senin yüzünden oldu” demekle çocuğa verdiğimiz mesaj şudur:

• “Böyle kazalar yapamazsın”

• “Hata yapamazsın”

• “Bunun sorumlusu sensin”

• “Beceriksiz olduğun için oldu”

Bu mesajlar çocukta, hayatında karşılaşabileceği diğer kazalar ya da olaylar karşısında da kendini suçlama eğilimi oluşturabilir.

Ayrıca bu tarz olaylar yaşandığında, suçlayıcı ve eleştirici dil nedeniyle çocuk yaşadıklarını paylaşmak istemeyebilir.

Yapmamız gereken;

• çocuğu anlayarak,

• fiziksel ve duygusal ilk yardım yaparak,

• “Bazen böyle kazalar olabilir, önemli olan çözmeye çalışmak” mesajını sözlü ve sözsüz davranışlarımızla verebilmektir.

Aynı zamanda kendi yaşadığımız kazalardan bahsederek:

“Yalnız değilsin, aslında bu hepimizin başına gelebilir.